Żywa tradycja Wszystkich Świętych

Wszystkich Świętych to uroczystości ku pamięci i czci wszystkich chrześcijan, którzy znajdują się w niebie czyli tych którzy osiągnęli stan zbawienia. One odbywają się w dniu 1 listopada. W powszechnym odbiorze jest to święto ku czci wszystkich zmarłych.

Faktycznie uroczystości ku czci wszystkich chrześcijan odbywają się następnego dnia, 2 listopada czyli w Dzień Zaduszny zwany powszechnie Zaduszkami.

Uroczystości Wszystkich Świętych (łacińska nazwa omnium sanctorum) po raz pierwszy zaczęto obchodzić w Kościele wschodnim, w IV w. Odchodzono je 13 maja, a także w piątek po Wielkanocy i w Kościele chaldejskim ten ostatni termin przyjął się na trwale. W Bizancjum natomiast obchodzono w pierwszą niedzielę po Pięćdziesiątnicy. Z kolei w Kościele ormiańskim uroczystości odchodzono 19 października.

W Kościele zachodnim uroczystości odbywały się początkowo podobnie jak w Bizancjum, tj. w pierwszą niedziele po Pięćdziesiątnicy. Pierwsze uroczystości odnotowano w końcu V w. i na początku VI w. Początkowo cześć oddawano tylko św. Piotrowi i św. Pawłowi, potem wszystkim apostołom na następnych latach uroczystości obejmowały już wszystkich męczenników. Grzegorz III (na zdjęciu na medalionie) jako pierwszy papież wyznaczył dzień 1 listopada jako dzień ku czci Wszystkich świętych.

Wyznaczenie tego dnia było prawdopodobnie związane z obchodami ku czci zmarłych jaki praktykowali jeszcze od pogańskich czasów Frankowie i Anglosasi. W 835 r. jeden z jego następców, papież Grzegorz IV zwrócił się do cesarza Ludwika II aby wprowadził te uroczystości w całym cesarstwie. Dokładnie sto lat później papież Jan Xi ustanowił oficjalnie dzień 1 listopada świętem ku czci Wszystkich Świętych, jako osobne obowiązkowe święto.

W 1475 r. papież Syktus IV ustanowił święto Wszystkich Świętych, świętem nakazanym. Liturgia przewidziana na uroczystości Wszystkich Świętych przez wieki ulegała zmianie. Obecnie, po reformach na II Soborze Watykańskim zmieniono tekst czytań następująco: w pierwszym czytaniu: (Ap 7,2-4; 9-14) i Pslam 24 [23] i w drugim czytaniu (1 J3,1-3).

Uroczystości liturgiczne obejmują liturgię godzin i mszę. Mimo, że w powszechnym odczuciu święto ma charakter bardziej żałobny niż radosny to liturgia ma za zadnie ukazać radość świętych, którzy przebywają w otoczeniu Jezusa i go wielbią. Dla wiernych liturgia święta Wszystkich Świętych ma stanowić wskazanie do naśladowania Jezusa. Udział w uroczystościach ku czci Wszystkich Świętych daje w wymiarze ziemskim potrzebne łaski i ukazuje powszechność zbawienia.